یکی از افتخارات این حقیر، ترجمه کتاب تاریخ مفصلی است که آراکل تبریزی، معروف به آراکل داوریژتسی، وارداپت () و مورخ بزرگ ارمنی در زمان شاه عباس صفوی درباره تاریخ ارمنیان به خصوص آنچه که در زمان خود وی بر آنان گذشته، به رشته تحریر درآورده است. آراکل داوریژتسی در این کتاب هفتصد صفحه ای، ابتدا مختصری از تاریخ ملت ارمنی را بیان کرده و سپس به شرح سرگذشت آنها در ایران و امپراتوری عثمانی در قرون شانزدهم و هفدهم میلادی پرداخته است. از معروفترین وقایع تاریخ ارامنه که آراکل به شرح آن پرداخته، سفر شاه عباس به ارمنستان و کوچاندن اجباری ارامنه از آنجا به اصفهان و ساکن کردن آنها در منطقه جلفا و نواحی داخلی ایران است که آراکل، خود نیز در زمره ارامنه، در آن سفر طولانی شرکت داشته و گزارش خود از آن واقعه بزرگ تاریخی را به عنوان شاهد عینی وقایع ثبت کرده است. آراکل، همچنین حوادث جالب فراوانی را نیز از تاریخ کلیسای ارمنی، نزاعهای ارامنه با مسیحیان کاتولیک، و برخوردهایی که گاه و بیگاه بین ارامنه و مسلمانان رخ میداد نقل کرده است. او اگرچه کتاب خود را بیشتر با هدف ثبت تاریخ ارامنه نگاشته، اما جزئیات فراوانی را نیز از تاریخ ایران و عثمانی و جنگهای بین این دو کشور و حواشی اندرونی دربارهای صفوی و عثمانی و اوضاع اقلیتهای مختلف دینی در این دو سرزمین ثبت کرده است. کتاب تاریخ آراکل را همراه با کتاب تاریخ اسکندر بیگ منشی موسوم به عالم آرای عباسی، دو مهمترین منابع تاریخی مربوط به عصر شاه عباس صفوی دانسته اند.
تاریخ آراکل داوریژتسی را انتشارات نائیری در هفتصد صفحه در دست انتشار دارد.
درباره این سایت